لندن (رویترز) -دهه اول قرن بیست و یکم ، که با بحران مالی شروع  و با انقلاب فناوری ، پایان یافت ، یک دهه پر از تلاطم بود.در ادامه به  10 روندی اشاره می شود  که در یک دهه گذشته مدل های اقتصادی و سرمایه گذاری سنتی را تغییر داده اند:

1 –  FAANG-TASTIC FIVE

اگر آنها یک کشور بودند ، نظر بازده اقتصادی  می توانستیم آنها را پنجمین کشور بزرگ دنیا و بالاتر از  بریتانیا و هم تراز  آلمان تلقی کنیم . غول های فناوری همچون  فیسبوک ، اپل ، نتفلیکس  و گوگل  که به طور مشترک تحت عنوان FAANG شناخته می شوند با ارزش بازاری بالغ بر  3.9 تریلیون دلاری (در مقابل 100 میلیارد دلار در ژانویه 2010) ، – نه تنها پرچمدار طولانی ترین سهم بولران تاریخ هستند  ، بلکه شیوه کار انسان ، خرید ، مصرف اخبار و آرامش را تغییر داده اند.

FAANG ها 7٪ از شاخص جهانی سهام MSCI را در اختیار داشته که این رقم در اوایل سال 2010 به حدود 1.6٪ رسیده است.این سرمایه گذار باهوش و دانا که در سال 2009 در نتفلیکس 25،000 دلار فروخته بود ، حالا روی یک سرمایه  یک میلیون دلاری نشسته است.در کنار 5 شرکت پیشگام در امر فناوری ،شرکت های دیگری نیز در حال فعالیت هستند و روز به روز به تعداد آنها افزوده می شود از جمله گروه BAT چین از Baidu، Alibaba و  Tencent و  Uber, Airbnb and Deliveroo و … خوب یا بد، حقیقت این است که جهان و بازارهای جهانی با  تغییرات زیادی مواجه شده اند.

2:از پرداخت تا وام

از جمله ویژگی های بارز سالهای پس از بحران  2008-2009 ،  می توان به افت نرخ بهره و هزینه های  زیر صفر درصدی استقراض دولت  اشاره کرده که  احتمالاً برای اولین بار در تاریخ اتفاق افتاده اند. هزینه های وام  های ده ساله ایالات متحده و آلمان نیز  در این دهه به  200 تا 400 نقطه پایه  کاهش یافته است.که البته رقم دومی تا منفی 0.7% نیز کاهش یافته است. این بدین معناست که تقریبا 12 تریلیون دلار بدهی با بازده منفی وجود  دارد که  این تقریباً یک چهارم از اوراق قرضه  منتشر شده را تشکیل می دهد.

فروش دارایی بانکهای مرکزی ، نرخ بهره زیر صفر ، تغییر منحنی بازده و تأثیرات  تورم منفی انقلاب فن آوری – هر کدام به تنهایی حداقل از نظر مقیاس ،چشم گیر بودند. ارزش دارایی های  بانک مرکزی ژاپن، از ارزش  کل اقتصاد ژاپن  بیشتر است.ترازنامه بانک مرکزی اروپا برابر با یک چهارم تولید سالانه منطقه یورو است اما در عین حال دو برابر  دهه قبل شده است.

3: اوراق قرضه یک قرنی

اوراق قرضه با پایین ترین نرخ بهره و سرمایه گذاران تشنه سود بیشتر ، با استقبالی بیشتر از آنچه که تصور می شد روبرو شد.در سال 2010 تعداد کمی از اوراق قرضه 100 ساله صادر شد ، اما  با صدور 2110 اوراق قرضه دارای سررسید به ارزش 1 میلیارد دلار مکزیک، موجی به راه افتاد که انگار کلیه  دانشگاه های آمریکا و انگلیس ، شهرداری ها ایرلند ، بلژیک و اتریش و شرکت هایی مانند کوکا کولا و پتروبراس شروع به فروش بیشترین  اوراق قرضه خود در قرن حاضر کرده اند.

حتی آرژانتین مقروض نیز برای 2117اوراق قرضه دارای سررسید خود پیشنهادات خوبی دریافت کرد. بنا بر Refinitiv ، در حال حاضر چیزی بیش از 1400 اوراق قرضه یک قرنی [1]، به ارزشی بالغ بر  170 میلیارد دلار به صورت معوقه وجود دارد.اما خریداران بایدمراقب باشند!   خریداران اوراق قرضه آرژانتین شاهد این بوده اند که این اوراق  نیمی از ارزش خود را از دست دادند. ارزش اوراق قرضه صادر شده اتریش  نیز که در سال 2017 فروخته شد ،شاهد افتی بیش از 60 درصد بوده است.

4:تبدیل شدن به پول

بیت کوین ایده ایی بود که در سال 2010 در فروم های آنلاین موج جدیدی را به راه انداخت. ده سال بعد ، ارزهای رمزنگاری شده با امور مالی ، تجارت و سیاسی درهم آمیختند. بازار رمز ارزها که در سال 2010 وجود نداشتند حالا ارزشی بیش از 200 میلیارد دلار را به خود اختصاص داده است،و به رکورد 815 میلیارد دلاری در راس حباب بیت کوین رسیده اند.بیت کوین در اولین تراکنش مالی خود ،تنها ارزشی برابر با   3 سنتی  داشت  اما حالا با ارزشی بالاتر از  7500دلار معامله می شود.

گفتنی است که این رمز ارز به بیشترین ارزش خود یعنی چیزی  معادل  20،000 دلار نیز رسید، که همین امر می توان نشان دهنده نوسانات چشم گیر این آن باشد.استفاده از بیت کوین نیز افزایش یافته است.شاخص ها نشان می هند که 130 آدرس فعال بیت کوین در یک دهه گذشته ، اکنون به چیزی حدود 750،000 آدرس رسیده است.رمز ارزها  در دهه 2010 تغییرات زیادی داشته اند و به لقب های مختلفی شناخته شده اند ، از فناوری عجیب و غریب و تکان دهنده  گرفته تا ابزاری برای مجرمان ، و یا ارزهایی برای احتکار کردن به امید دست یافتن به سود های سرسام آور!

البته مردم هیچ وقت در مورد امنیت رمزارزها و تکنولوژی بلاکچین  که به سرعت گسترش یافته و تکامل پیدا کردند،تردید نداشتند به طوریکه اخیرا حتی فیسبوک نیز اقدام به تولید رمز ارز خود به نام Libra کرده و بانک مرکزی را تحت فشار قرار داده تا ارز دیجیتال آن را به رسمیت بشناسد.

5:مهاجمان منفعل

بعضی وقت ها بهتر است که منفعل باشید.دلالانی که می خواستند از انفجار سهام  دهه گذشته استفاده کنند و سوار بر موج سهام شوند، سعی کردند از طریق صندوق قابل معامله در بورس ETF وارد عمل شوند و  به  S&P500 ورود  کنند که این امر می توانست برای آنها سودی 200درصدی به همراه داشته باشد درحالیکه در صورت کسری هزینه ها ،مسئولیت بر عهده یک مدیر صندوق مشترک بود.این صندوق در سالهای اخیر رشد شگفت انگیزی داشته است به طوریکه طبق گزارش موسسه ETFGI دارایی این صندوق از کمتر از 2 تریلیون دلار در سال 2010 به 7 تریلیون دلار رسیده است.

شاید هزینه های پایین مربوط به سرمایه گذاری منجر به رونق این صندوق شده است.  بر طبق پیش بینی BofA ، کل دارایی ETF در سال 2030 به 50 تریلیون دلار می رسد.

6:شرایط آب و هوایی موثر بر  سرمایه گذاری

با توجه به اینکه در چهار سال اخیر ،کره زمین گرمای بی سابقه ایی را تجربه کرده است،شرایط آب و هوایی باعث شده تا سرمایه گذاران به این فکر بیفتند که نحوه سرمایه گذاری دهه پیش رو، با دهه گذشته متفاوت خواهد بود. خرابی محصولات زراعی، سیلاب و یا آتش سوزی می تواند بر سبد سهام تاثیر گذاشته و ضرر و زیان هایی را به آن تحمیل کند.

طی دهه اخیر بودجه اختصاص داده شده به صنایع آلاینده کاهش پیدا کرده و بیشتر به سمت  فناوری های مرتبط با منابع تجدید پذیر،صرفه جویی در آب و یا صنایع مرتبط با تولید محصولات گوشتی مصنوعی مانند Beyond Meat که در 2019 IPO در وال استریت با استقبال چشم گیری مواجه شد ، سرازیر شده اند.

اتحادیه سرمایه گذاری پایدار جهانی، اعلام کرده است که سرمایه ایی بیش از 30 تریلیون دلار در سرمایه گذاری های پایدار یا سبز وجود دارند که این رقم چیزی بیش از دو برابر سرمایه گذاری های مشابه در سال 2011 است.در سال 2007 ، به منظور تأمین بودجه پروژه هایی در جهت حفظ محیط زیست، صدور اوراق قرضه سبز  آغاز شد.امسال ، اوراق قرضه سبز  با ارزشی  بالغ بر 200 میلیارد دلار صادر شده است.

7:نفت شیل

ایالات متحده آمریکا با استفاده از روش شکست هیدرولیکی موفق به تولید نفت شد و امروزه با تولید بیش از 12.5 میلیون بشکه در روز یعنی دو برابر تولید در سال 2010 ، توانست در صدر رده بندی کشورهای تولیدهای کننده قرار گیرد.

توانایی ایالات متحده در تولید نفت شیل که از کمتر یک میلیون بشکه در روز در سال 2010 ، امروزه به بیش از 9 میلیون بشکه در روز رسیده است ،این کشور راطی 40 سال گذشته به یکی از صادر کنندگان نفت تبدیل کرده است.رونق نقت شیل به حدی بوده است که این روزها به جای بحث در مورد بالارفتن تقاضا، در ایالات متحده بحث اصلی در مورد بالارفتن عرضه است.

بحث های موجود در این کشور پیرامون  افزایش استخراج نفت در کنار نگرانی هایی که  در مورد محیط زیست وجود دارد ،حاکی از آن است که منابع نفتی این کشور محدود بوده و رو به اتمام است.

6:رویاهای الکتریکی

اگرچه بیش از یک قرن است که صنایع خودرو سازی جهانی بر پایه تولید موتورهای درون سوز فعالیت می کنند، این صنعت روز به روز بیشتر به سمت تولید خودروهای الکتریکی حرکت می کند. در سال 2010 ، شرکت خوروسازی اتومبیلهای الکتریکی تسلا وارد بازار سهام شد .فروش سهام این شرکت  با  قیمت 17 دلار آغاز شد اما  اکنون سهام این شرکت با ارزشی معال  380 دلار معامله می شود.

امروزه صدها میلیارد دلار برای توسعه نسل جدیدی از خودروهای الکتریکی هزینه  می شود .همچنین صنایع عرضه کننده باتری های  خودروهای الکتریکی  رو به رشد هستند و پیش بینی می شود که تقاضا برای قطعه اصلی آن یعنی  لیتیوم ، تا سال 2025  به  سه برابر افزایش یابد.البته در حال حاضر رقم فروش این نوع خودروها کمی ناامید کننده است به طوریکه از هر 100 خودرویی که به فروش می رسد تنها 2 خودرو برقی هستند.این به این دلیل است که وسایل نقلیه بنزینی و دیزلی ارزان تر هستند و همچنین زیرساخت های لازم جهت  شارژ EV  ها محدود است. اما هشدار فزاینده در مورد تغییر شرایط آب و هوایی کره زمین و انگیزه دولت ها  برای رهایی مردم  از مصرف  بنزین به معنای انقلابی غیرقابل توقف است که در سراسر دنیا در حال گسترش است.

9:فلش کرش(سقوط آنی )

قدرت متحول کننده دنیای فناوری هنوز از سطح معاملات ارزی فراتر نرفته است.تا ده سال پیش این کارگزار ها بودن که عملیات خرید و فروش را برای بانکها و مشتریان انجام می دادند اما .امروزه بیش از 90 درصد از محصولات با استفاده از تراکنشات الکترونیک معامله می شوند که این امر نشان می دهد که در این دوره این رقم دو برابر شده است.تغییر مهمی دیگری که می توان بدان اشاره کرد  “معاملات الگوریتمی” است – برنامه های کامپیوتری که برای تجارت و انجام معاملات تجاری از دستورالعمل ها  یا الگوریتم های از پیش تنظیم شده تبیعت می کنند و غالباً سرعتی غیر قابل مقایسه با  انسان دارند.

معاملات الگوریتمی که تا یک دهه پیش اصلا وجود نداشتند ،اکنون  یک پنجم از معاملات  بازار بورس جهانی  در Refinitiv را  که  پلت فرمی  برای خریدهای این شرکت است، تشکیل می دهند.بانک تسویه حسابهای بین المللی تخمین می زند که بیش از 80% از سفارشات کتاب در جهان از طریق معاملات الگورتیمی انجام می شود.یکی از اثرات منفی فلش کرش یعنی سقوط آتی  نرخ ارز ممکن است این باشد که  باعث شود به خاطر بی ثباتی این بازار ،الگوریتم هایی که از قبل برنامه ریزی و تنظیم شده اند از کار بیفتند.

در چنین شرایطی ، کسانی که پیچیده ترین و پیشرفته ترین الگوریتم ها را در اختیار دارند، می توانند پیروز میدان باشند.می توان گفت امروز ه بیش از نبمی از مبادلات ارزی جهان تنها توسط 5 بانک برتر و البته با نهادهای درگیر کمتر و البته دلالان کمترانجام می شود.

10:مواد مخدر

در این دهه ،ماری جوانا همه جا بود و  از گوشه و کنار خیابان ها به بازار سهام راه پیدا کرد.در سال 2018 اولین شرکت آمریکایی دارای مجوز صادرات ماری جوانای دارویی با نام Tilray به NasDaq راه یافت و در اولین روز خود با جهشی 36درصدی روبرو شد.همچنین 18 ماه بعد از قانونی شدن کشت گیاه مارجوانا در کانادا،هزاران معامله مواد مخدر انجام شد. ماری جوانا نیز به یکی از حباب های این دهه تبدیل شد.

قبل از اوج گرفتن کشت ماری جوانا در اکتبر 2018 سهام شرکت هایی همچون Aurora Cannabis و Canopy Growth چندین برابر شد.شرکت ETF که در راس شرکت های تولید کننده ماری جوانا بود به ارزشی بالغ بر 50میلیون دلار رسید.یکسال بعد سرمایه ایی معادل 30میلیون دلار برای مواد مخدر مصرف شد.که البته می توان گفت تقصیر اصلی این ماجرا بر گردن مقرراتی است که منجر به افزایش قیمت این گیاه بی ارزش و در نهایت تولید بی رویه آن شدند.

بعد از آن شاید تولید کنندگان کمی توسط قوانین و مقررات جدید محدود شدند اما واقعیت این است که ماری جواناهای تولید شده هرگز از بین نرفتند.شاید لندن میزبان بعدی فهرست شده در لیست تولید کنندگان این گیاه مخدر باشد .

 

[1] CENTURY BONDS